Mô phỏng bài toán ba vật
Toán học · Bài toán ba vật · Trung học phổ thông
Giới thiệu mô phỏng này
Hai vật chuyển động dưới tác dụng của hấp dẫn có lời giải chính xác: mỗi vật vẽ nên một đường cônic, và bạn viết được vị trí của chúng ở bất kì thời điểm nào trong tương lai. Ba vật tuân theo đúng cùng một định luật ấy nhưng lại không có lời giải tổng quát nào như vậy. Có những trường hợp đặc biệt — vũ điệu hình số tám và tam giác Lagrange đều là những quỹ đạo có thật và chính xác — nhưng chúng mong manh: chỉ cần đổi nhẹ một khối lượng là chuyển động không bao giờ lặp lại nữa. Học sinh có thể thay đổi khối lượng vật 1 và khối lượng vật 2 rồi so sánh điều gì xảy ra. Hãy dùng cho hoạt động khám phá toán học với Trung học phổ thông, trên máy chiếu hoặc thiết bị của từng học sinh.
Chuẩn kiến thức: Common Core CCSS.MATH.CONTENT.HSF.IF.B.4, CCSS.MATH.CONTENT.HSF.IF.C.7
Học sinh có thể khám phá điều gì
- Chạy hình số tám, rồi tăng một khối lượng lên vài phần trăm và xem khuôn mẫu vỡ ra
- So sánh số đọc năng lượng với các quỹ đạo: quỹ đạo trở nên không đoán trước được còn năng lượng toàn phần thì không
- Dựng tam giác Lagrange và kiểm tra rằng cả ba khoảng cách vẫn bằng nhau khi nó quay
- Dùng bố trí Mặt Trời - hành tinh - mặt trăng để thấy vì sao một hệ có thứ bậc thì ổn định còn một hệ chen chúc thì không
Mục tiêu học tập
- 1Dự đoán việc thay đổi khối lượng vật 1 sẽ ảnh hưởng thế nào đến lực hút giữa 1 và 2, rồi kiểm chứng dự đoán đó.
- 2Dùng bằng chứng từ phép tính trực tiếp và hình ảnh minh họa để giải thích kết quả.
Câu hỏi giáo viên thường đặt ra
Mô phỏng Bài toán ba vật có miễn phí không?
Có. Hãy mở mô phỏng Bài toán ba vật trên trình duyệt hiện đại, không cần tải về hay đăng ký.
Mô phỏng có phù hợp với Trung học phổ thông không?
Mô phỏng có sẵn các mức học tập bao trùm Trung học phổ thông. Hãy chọn mức phù hợp với lớp của bạn rồi dùng trên máy chiếu hoặc thiết bị của học sinh.
Nhúng mô phỏng này
Đặt vào hệ thống học tập, blog hoặc trang lớp của bạn — miễn phí.
<iframe src="https://kiwibee.io/vn/simulations/three-body-problem-simulation/embed" title="Mô phỏng bài toán ba vật | KiwiBee" loading="lazy" allowfullscreen style="width:100%;height:min(70vh,620px);min-height:420px;border:0;border-radius:16px"></iframe>Tiếp tục khám phá
Thêm các mô hình khoa học tương tác
Quay vòng quay, tung đồng xu hoặc gieo xúc xắc, rồi quan sát hai nhóm cột: xác suất mà hình dạng dự đoán và kết quả bạn thật sự nhận được. Mười lần quay chẳng chứng minh được gì; sau vài trăm lần, hai nhóm gần như không phân biệt nổi.
Gõ bất kì hàm số nào và thấy ngay hình dạng của nó. Vẽ tối đa ba hàm cùng lúc bằng ba màu để so sánh, kéo điểm dò để đọc một giá trị trên đường cong, và xem mỗi hàm cắt trục hoành ở đâu.
Xấp xỉ diện tích dưới đường cong bằng các dải và chọn cách mỗi dải lấy chiều cao: mép trái, mép phải, điểm giữa hay đỉnh nghiêng. Tăng số dải rồi xem sai số giảm xuống, còn tổng cộng dồn được vẽ thành một đường cong riêng.
Đổi m rồi xem đường thẳng nghiêng đi; đổi b rồi xem nó trượt lên xuống. Hoặc kéo hai điểm trên đường thẳng và đọc phương trình mà nó viết lại cho bạn. Bậc thang «lên trên chia sang ngang» leo dọc đường thẳng để hệ số góc trở thành thứ bạn đếm được.
Mô phỏng tương tác miễn phí về Bộ hút Lorenz. Khám phá Bộ hút Lorenz trực tiếp trên mạng — phù hợp cho cả lớp hoặc tự học.
Từ mô hình đến bằng chứng
Kết hợp mô phỏng này với một phiếu bài tập in được
Dùng phiếu bài tập để ghi lại dự đoán, quan sát và giải thích sau khi học sinh khám phá.
Addition word problems - up to three digits
Subtraction word problems - up to three digits
Subtract numbers up to three digits: word problems
Add three numbers up to three digits each: word problems
Add two numbers up to three digits: word problems
Add three numbers - word problems
Mang khoa học tương tác vào lớp học của bạn
Không gian giáo viên miễn phí của KiwiBee gộp soạn bài, phiếu bài tập, công cụ lớp học và sổ điểm vào cùng một nơi.
Bắt đầu miễn phí và tạo lớp học đầu tiên