Lựa chọn quyền riêng tư của bạn

KiwiBee sử dụng cookie tùy chọn của Google Analytics, Google Ads và Meta Pixel để hiểu khách truy cập là người lớn, đo lường số lượt đăng ký hoàn tất và cải thiện các chiến dịch. Cookie thiết yếu luôn được bật. Pixel quảng cáo ChatGPT của OpenAI cũng đo lượt xem trang và yêu cầu đã gửi sau khi bạn đồng ý quảng cáo, và có thể dùng thông tin liên hệ đã băm để đối sánh. Chính sách quyền riêng tư

Chuyển đến nội dung chính

Phòng thí nghiệm Mômen lực & Cờ lê

Giới thiệu mô phỏng này

Phòng thí nghiệm Mômen lực & Cờ lê là mô phỏng cơ học vật rắn quay 3D tương tác giúp trực quan hóa cả độ lớn vô hướng tau = r F sin theta lẫn tích có hướng vectơ theo quy tắc bàn tay phải 3D tau = r x F. Một chiếc cờ lê thép kẹp vào bu-lông lục giác trên bàn nguội trong khi học sinh kéo điểm đặt lực dọc theo thân cờ lê (r từ 0.15 m đến 0.65 m) và thay đổi góc kéo theta (15 đến 165 độ). Các mũi tên 3D mã hóa màu biểu thị vectơ vị trí r dọc theo cờ lê, vectơ lực tác dụng F, cánh tay đòn vuông góc màu vàng r_perp = r sin theta, và vectơ mômen lực màu lục thẳng đứng hướng lên dọc theo trục bu-lông. Khi tau vượt qua ngưỡng ma sát nghỉ cực đại, bu-lông sẽ rời vị trí kẹt và quay.

Học sinh có thể khám phá điều gì

  • Kéo tay nắm màu cam ra xa từ r = 0.20 m đến r = 0.60 m và quan sát mũi tên Mômen lực màu lục thẳng đứng tau = r x F dài dần lên cho đến khi bu-lông đang kẹt bung ra và quay.
  • Thay đổi Góc kéo theta từ 30 độ lên 90 độ rồi đến 150 độ, quan sát cách cánh tay đòn màu vàng r sin theta đạt cực đại khi bạn kéo vuông góc với cán cờ lê.
  • Nhấp vào nút Đưa về theta = 90 độ hoặc nhấp vào bu-lông lục giác để căn lực vuông góc với cán cờ lê và so sánh mômen lực với khi kéo xiên góc.
  • Chuyển sang góc nhìn Mặt phẳng nhìn từ trên (r x F) để quan sát tam giác vuông hình học tạo bởi vectơ vị trí r, giá của lực F và cánh tay đòn vuông góc r sin theta.
  • Tăng Ma sát nghỉ cực đại của bu-lông lên 85 N·m và tìm sự kết hợp tối thiểu giữa khoảng cách r và lực F cần thiết để vặn lỏng bu-lông.

Mục tiêu học tập

  1. 1Tính độ lớn mômen lực bằng công thức tau = r F sin theta và xác định cánh tay đòn vuông góc r_perp = r sin theta.
  2. 2Sử dụng quy tắc bàn tay phải 3D để xác định phương chiều dọc trục của vectơ mômen lực tau = r x F.
  3. 3Giải thích vì sao kéo ở góc 90 độ so với cán cờ lê tạo ra mômen lực cực đại trong khi kéo dọc theo cán (0 hoặc 180 độ) tạo ra mômen lực bằng không.
  4. 4Dự đoán liệu mômen lực tác dụng có vượt qua ngưỡng ma sát nghỉ và tạo ra gia tốc góc hay không.

Câu hỏi giáo viên thường đặt ra

Vì sao dùng cờ lê cán dài lại dễ vặn lỏng đai ốc bị chặt hơn nhiều?

Mômen lực bằng khoảng cách từ trục quay nhân với thành phần lực vuông góc (tau = r F sin theta). Tăng gấp đôi khoảng cách r từ bu-lông đến tay bạn sẽ làm tăng gấp đôi mômen quay tạo ra bởi cùng một lực kéo F.

Vì sao kéo ở góc khác 90 độ lại làm giảm mômen lực?

Chỉ có thành phần lực vuông góc với cán cờ lê (F sin theta) mới góp phần làm quay bu-lông; thành phần song song (F cos theta) chỉ kéo hoặc đẩy dọc theo trục hướng vào thân bu-lông mà không tạo ra mômen quay nào.

Vì sao mũi tên vectơ mômen lực màu lục lại hướng thẳng đứng từ bu-lông lên trên thay vì uốn cong theo vòng tròn?

Trong vật lý 3D, mômen lực được định nghĩa là tích có hướng của hai vectơ tau = r x F, có phương dọc theo trục quay theo quy tắc bàn tay phải: khum các ngón tay bàn tay phải từ r sang F (ngược chiều kim đồng hồ) thì ngón cái choãi thẳng lên trên (+Y).

Cánh tay đòn vuông góc r_perp là gì?

Cánh tay đòn r_perp = r sin theta là khoảng cách vuông góc ngắn nhất từ trục quay (tâm bu-lông) đến đường kéo dài giá của lực F.

Nhúng mô phỏng này

Đặt vào hệ thống học tập, blog hoặc trang lớp của bạn — miễn phí.

<iframe src="https://kiwibee.io/vn/simulations/torque-lug-wrench-equilibrium-3d-simulation/embed" title="Phòng thí nghiệm Mômen lực &amp; Cờ lê | KiwiBee" loading="lazy" allowfullscreen style="width:100%;height:min(70vh,620px);min-height:420px;border:0;border-radius:16px"></iframe>

Tiếp tục khám phá

Mang khoa học tương tác vào lớp học của bạn

Không gian giáo viên miễn phí của KiwiBee gộp soạn bài, phiếu bài tập, công cụ lớp học và sổ điểm vào cùng một nơi.

Bắt đầu miễn phí và tạo lớp học đầu tiên

hoặc khám phá không gian giáo viên →