Mô phỏng chân dung pha của con lắc
Toán học · Chân dung pha · Trung học phổ thông
Giới thiệu mô phỏng này
Con lắc thả từ một góc nhỏ sẽ đi qua đi lại, và T = 2π√(L/g) mô tả tốt điều đó. Cho nó đủ vận tốc quay ban đầu thì nó thôi hẳn việc dao động: nó vượt qua điểm cao nhất và quay tròn liên tục. Vẽ góc theo vận tốc góc sẽ cho thấy cả hai cùng lúc — một dao động là vòng kín, một vòng quay là đường mở, còn đường cong phân cách hai loại đó chính là mức năng lượng đủ để đứng yên cân bằng ở đỉnh. Học sinh có thể thay đổi góc ban đầu và vận tốc quay ban đầu rồi so sánh điều gì xảy ra. Hãy dùng cho hoạt động khám phá toán học với Trung học phổ thông, trên máy chiếu hoặc thiết bị của từng học sinh.
Chuẩn kiến thức: Common Core CCSS.MATH.CONTENT.HSF.IF.B.4, CCSS.MATH.CONTENT.HSA.CED.A.3
Học sinh có thể khám phá điều gì
- Thả từ trạng thái nghỉ ở một góc nhỏ và quan sát vòng kín mà dao động vẽ ra
- Tăng vận tốc quay ban đầu cho tới khi vòng kín mở ra và con lắc vượt qua đỉnh
- Tìm vận tốc quay ban đầu rơi gần đúng vào đường phân cách, rồi xem con lắc bò dần lên đỉnh
- Thêm lực cản và quan sát vòng kín xoắn dần vào trong khi năng lượng mất đi
- So sánh chu kì góc nhỏ với chu kì thật khi biên độ lớn dần
Mục tiêu học tập
- 1Dự đoán việc thay đổi góc ban đầu sẽ ảnh hưởng thế nào đến năng lượng, rồi kiểm chứng dự đoán đó.
- 2Dùng bằng chứng từ phép tính trực tiếp và hình ảnh minh họa để giải thích kết quả.
Câu hỏi giáo viên thường đặt ra
Mô phỏng Chân dung pha có miễn phí không?
Có. Hãy mở mô phỏng Chân dung pha trên trình duyệt hiện đại, không cần tải về hay đăng ký.
Mô phỏng có phù hợp với Trung học phổ thông không?
Mô phỏng có sẵn các mức học tập bao trùm Trung học phổ thông. Hãy chọn mức phù hợp với lớp của bạn rồi dùng trên máy chiếu hoặc thiết bị của học sinh.
Nhúng mô phỏng này
Đặt vào hệ thống học tập, blog hoặc trang lớp của bạn — miễn phí.
<iframe src="https://kiwibee.io/vn/simulations/pendulum-phase-portrait-simulation/embed" title="Mô phỏng chân dung pha của con lắc | KiwiBee" loading="lazy" allowfullscreen style="width:100%;height:min(70vh,620px);min-height:420px;border:0;border-radius:16px"></iframe>Tiếp tục khám phá
Thêm các mô hình khoa học tương tác
Quay vòng quay, tung đồng xu hoặc gieo xúc xắc, rồi quan sát hai nhóm cột: xác suất mà hình dạng dự đoán và kết quả bạn thật sự nhận được. Mười lần quay chẳng chứng minh được gì; sau vài trăm lần, hai nhóm gần như không phân biệt nổi.
Gõ bất kì hàm số nào và thấy ngay hình dạng của nó. Vẽ tối đa ba hàm cùng lúc bằng ba màu để so sánh, kéo điểm dò để đọc một giá trị trên đường cong, và xem mỗi hàm cắt trục hoành ở đâu.
Hai vật chuyển động dưới tác dụng của hấp dẫn sẽ vẽ nên một elip mãi mãi, và bạn viết được công thức. Thêm vật thứ ba thì công thức ấy không tồn tại. Hãy chạy quỹ đạo hình số tám, chỉnh nhẹ một khối lượng, rồi xem một khuôn mẫu ổn định trở nên không đoán trước được trong khi năng lượng toàn phần vẫn y nguyên.
Xấp xỉ diện tích dưới đường cong bằng các dải và chọn cách mỗi dải lấy chiều cao: mép trái, mép phải, điểm giữa hay đỉnh nghiêng. Tăng số dải rồi xem sai số giảm xuống, còn tổng cộng dồn được vẽ thành một đường cong riêng.
Đổi m rồi xem đường thẳng nghiêng đi; đổi b rồi xem nó trượt lên xuống. Hoặc kéo hai điểm trên đường thẳng và đọc phương trình mà nó viết lại cho bạn. Bậc thang «lên trên chia sang ngang» leo dọc đường thẳng để hệ số góc trở thành thứ bạn đếm được.
Mang khoa học tương tác vào lớp học của bạn
Không gian giáo viên miễn phí của KiwiBee gộp soạn bài, phiếu bài tập, công cụ lớp học và sổ điểm vào cùng một nơi.
Bắt đầu miễn phí và tạo lớp học đầu tiên