Lựa chọn quyền riêng tư của bạn

KiwiBee sử dụng cookie tùy chọn của Google Analytics, Google Ads và Meta Pixel để hiểu khách truy cập là người lớn, đo lường số lượt đăng ký hoàn tất và cải thiện các chiến dịch. Cookie thiết yếu luôn được bật. Pixel quảng cáo ChatGPT của OpenAI cũng đo lượt xem trang và yêu cầu đã gửi sau khi bạn đồng ý quảng cáo, và có thể dùng thông tin liên hệ đã băm để đối sánh. Chính sách quyền riêng tư

Chuyển đến nội dung chính

Gương cầu lõm & Gương cầu lồi

Giới thiệu mô phỏng này

Gương cầu lõm & Gương cầu lồi là băng thử nghiệm quang hình học 3D giúp học sinh khám phá hiện tượng phản xạ trên mặt cầu và sự tạo ảnh. Một ngọn nến phát sáng đặt trước gương phản xạ có bề mặt chuyển đổi được giữa hội tụ (gương cầu lõm, tiêu cự dương) và phân kỳ (gương cầu lồi, tiêu cự âm). Ba tia sáng đặc biệt được mã hóa màu truyền từ ngọn lửa nến đến gương rồi phản xạ ra không gian, kèm theo các đường kéo dài bán trong suốt phía sau gương mỗi khi chùm tia phân kỳ. Các chỉ số trực tiếp tính toán khoảng cách ảnh d_i từ công thức gương 1/f = 1/d_o + 1/d_i, độ phóng đại dài M = -d_i / d_o và phân loại tính chất ảnh.

Học sinh có thể khám phá điều gì

  • Ở chế độ Cầu lõm, đặt ngọn nến ra ngoài tâm cong C (d_o lớn hơn 2f) và quan sát ảnh thật, ngược chiều, nhỏ hơn vật được tạo thành nằm giữa F và C.
  • Kéo ngọn nến đến đúng tâm C (d_o = 2f) và kiểm chứng rằng ảnh thật ngược chiều có khoảng cách và kích thước bằng hệt vật (M = -1.00).
  • Di chuyển ngọn nến vào trong khoảng tiêu điểm F (d_o nhỏ hơn f) của gương cầu lõm để thấy các tia phản xạ phân kỳ ở phía trước và đường kéo dài của chúng hội tụ thành ảnh ảo cùng chiều, phóng đại ở phía sau gương.
  • Nhấp vào chảo gương để chuyển sang chế độ Cầu lồi (Phân kỳ) và kéo ngọn nến đến bất kỳ vị trí nào trên băng quang học để xác nhận rằng gương cầu lồi luôn tạo ảnh ảo cùng chiều, nhỏ hơn vật.
  • Điều chỉnh Tiêu cự |f| bằng thanh trượt và quan sát tiêu điểm F cùng tâm cong C trượt dọc theo trục chính.

Mục tiêu học tập

  1. 1Sử dụng công thức gương 1/f = 1/d_o + 1/d_i và công thức độ phóng đại M = -d_i / d_o để xác định vị trí và kích thước ảnh qua gương cầu.
  2. 2Vẽ đường đi của ba tia sáng đặc biệt (song song - tiêu điểm, qua đỉnh gương, và tiêu điểm - song song) đối với cả gương cầu lõm và gương cầu lồi.
  3. 3Giải thích sự khác biệt vật lý giữa ảnh thật (các tia sáng thực sự hội tụ) và ảnh ảo (các tia phân kỳ có đường kéo dài gặp nhau phía sau gương).
  4. 4Mô tả cách gương cầu lõm chuyển từ việc tạo ảnh thật ngược chiều sang tạo ảnh ảo cùng chiều khi vật đi qua tiêu điểm F.

Câu hỏi giáo viên thường đặt ra

Khi nào gương cầu lõm tạo ra ảnh ảo, cùng chiều?

Khi đặt vật gần gương cầu lõm hơn tiêu cự của nó (d_o nhỏ hơn f), các tia phản xạ sẽ phân kỳ ở phía trước gương và có đường kéo dài giao nhau tạo thành ảnh ảo cùng chiều, lớn hơn vật ở phía sau gương—giống như gương trang điểm hoặc gương cạo râu.

Vì sao gương chiếu hậu bên phụ của ô tô lại dùng gương cầu lồi?

Gương cầu lồi làm phân kỳ chùm sáng tới nên luôn tạo ra ảnh ảo cùng chiều và thu nhỏ ở phía sau gương, giúp người lái xe có vùng quan sát rộng hơn nhiều so với gương phẳng cùng kích thước.

Điều gì xảy ra khi đặt ngọn nến ngay tại tiêu điểm F của gương cầu lõm?

Khi d_o = f, các tia phản xạ rời khỏi gương song song với nhau và không bao giờ cắt nhau, vì vậy ảnh được tạo ở vô cực (ứng dụng trong đèn pha tìm kiếm và đèn pha ô tô để chiếu chùm sáng song song).

Khoảng cách ảnh d_i mang dấu âm trong công thức gương có ý nghĩa gì?

Theo quy ước dấu chuẩn, khoảng cách dương nằm ở phía trước mặt phản xạ (nơi ánh sáng thực truyền qua) và khoảng cách âm nằm ở phía sau gương. Do đó d_i âm có nghĩa là ảnh ảo và nằm ở phía sau gương.

Nhúng mô phỏng này

Đặt vào hệ thống học tập, blog hoặc trang lớp của bạn — miễn phí.

<iframe src="https://kiwibee.io/vn/simulations/concave-convex-mirrors-3d-simulation/embed" title="Gương cầu lõm &amp; Gương cầu lồi | KiwiBee" loading="lazy" allowfullscreen style="width:100%;height:min(70vh,620px);min-height:420px;border:0;border-radius:16px"></iframe>

Tiếp tục khám phá

Mang khoa học tương tác vào lớp học của bạn

Không gian giáo viên miễn phí của KiwiBee gộp soạn bài, phiếu bài tập, công cụ lớp học và sổ điểm vào cùng một nơi.

Bắt đầu miễn phí và tạo lớp học đầu tiên

hoặc khám phá không gian giáo viên →